040-2553975

Alcohol en zwangerschap

De invloed van alcohol op de zwangerschap

Het gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen al schadelijk zijn. Wel nemen de risico’s en de ernst van de effecten toe naarmate het gemiddelde alcoholgebruik en het aantal glazen per gelegenheid hoger is. Als je alcohol drinkt, drinkt je kind mee. Nadat je alcohol hebt gedronken, verdeelt de alcohol zich over je lichaamsvocht. De concentratie alcohol in het bloed van het ongeboren kind wordt dan even hoog als dat van jezelf, maar bij het kind wordt dit langzamer afgebroken dus heeft een langere blootstelling aan de alcohol. Alcohol kan gedurende de hele zwangerschap het ongeboren kind bereiken, dus ook wanneer de placenta nog niet volledig is ontwikkeld of als je nog niet weet dat je zwanger bent.

Wanneer je alcoholvrije drank nuttigt, kijk dan nog even voor de zekerheid na of er echt geen alcohol in zit. Er wordt onderscheid gemaakt tussen alcoholvrije dranken (0,5% alcohol) en geheel alcoholvrije dranken (0,0% alcohol). Drink tijdens de zwangerschap alleen dranken met 0,0% alcohol.

Alcohol als je zwanger wilt worden

Er zijn aanwijzingen dat het gebruik van één glas alcoholhoudende drank per dag al effecten kan hebben op de vruchtbaarheid van zowel mannen als vrouwen. Daarnaast lijkt ook het risico op miskramen verhoogd als er regelmatig alcohol wordt gedronken door man of vrouw. Omdat er geen duidelijke ondergrens te stellen is voor wat wel en wat niet veilig is, is het advies om in de periode dat jullie proberen zwanger te worden beiden niet te drinken.

In de eerste 4 weken van de zwangerschap (vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie) weet je over het algemeen nog niet dat je zwanger bent. Direct nadat je ongesteld bent geweest begint een nieuwe eicel te rijpen. De bevruchting vindt plaats ongeveer 14 dagen vóórdat je ongesteld moet worden. In de eerste weken van de zwangerschap worden alle belangrijke organen van de baby aangelegd. Dit is dus een heel belangrijke periode waarin de omstandigheden zo optimaal mogelijk moeten zijn. Alcohol kan een ongunstige invloed hebben op de ontwikkeling van al die organen.

Gevolgen van alcoholgebruik

Alcohol heeft invloed op de ontwikkeling van cellen. Tijdens de zwangerschap ontwikkelen zich de organen van het kindje. Alcohol heeft hierop een negatieve invloed. Ook de hersenen maken een belangrijke ontwikkeling door tijdens de zwangerschap. Alcohol kan ervoor zorgen dat de hersenen beschadigd raken.

Welke schade er ontstaat hangt af van de periode van de zwangerschap waarin je alcohol drinkt. Gedurende de hele zwangerschap kan alcoholgebruik leiden tot hersenbeschadiging bij het kind. Excessief gebruik van alcohol in de eerste 12 weken van de zwangerschap kan leiden tot afwijkingen aan organen zoals het hart, de armen en ogen. Alcoholgebruik in de 13e tot 42ste zwangerschapsweek kan leiden tot o.a. groei-, & ontwikkelingsachterstanden.

Bij gebruik van minder dan één glas per dag zijn er al aanwijzingen dat het een ongunstig effect kan hebben op de zwangerschap in de vorm van miskramen, foetale sterfte en vroeggeboorte. Ook zijn er aanwijzingen dat het negatieve gevolgen kan hebben op de psychomotorische ontwikkelingen van de baby.

Onder zwanger vrouwen die gemiddeld één tot twee glazen alcohol per dag drinken is een negatief effect op de psychomotorische ontwikkeling van het kind waarschijnlijk en is mogelijk het risico verhoogd op miskramen, foetale sterfte, vroeggeboorte en groeiachterstand. Uit onderzoek is gebleken dat het kind, bij gebruik van één tot twee glazen alcohol per dag, gedurende langere tijd stopt met het maken van ademhalingsbewegingen. Deze zijn belangrijk om de longen goed te laten ontwikkelen.

Bij gebruik van zes of meer glazen alcoholhoudende drank per dag is, naast eerder genoemde effecten, het risico op aangeboren afwijkingen bij het kind verhoogd en neemt de kans op het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) toe.

Of er beschadigingen zijn opgetreden bij je kindje als gevolg van alcoholgebruik kan pas na de geboorte worden vastgesteld. Als je je ernstig zorgen maakt omdat je alcohol hebt gedronken op het moment dat je nog niet wist dat je zwanger was, bedenk je dan dat de kans verreweg het grootst is dat je kindje gezond ter wereld zal komen. Die kans wordt nog groter als je gedurende de rest van de zwangerschap geen alcohol meer drinkt.

Gevolgen van alcohol op het kind kunnen zijn:

  • Veel huilen
  • Slaapstoornissen
  • Snel overprikkeld raken
  • Minder snel kalmeren
  • Groeiachterstand qua lengte en gewicht (Achterstand opgelopen door alcoholgebruik haalt het kind niet meer in gedurende de rest van het leven)
  • Gezichtsafwijkingen
  • Hersenbeschadiging met als gevolg: slecht functioneren, hyperactiviteit, verstandelijke handicap, leerstoornis, slecht geheugen, autistisch gedrag, lager IQ, sociale problemen
  • Op latere leeftijd een toegenomen risico op alcoholisme en psychische problematiek

Foetaal Alcohol Syndroom

Als een kind beschadigd is omdat de moeder alcohol heeft gedronken, kan het de diagnose krijgen van Foetaal Alcohol Spectrum Disorder (FASD). Deze aandoening kan variëren van een lichte vorm, waarbij het kind snel overprikkeld raakt, een slecht geheugen heeft en sociale problematiek laat zien tot een heel zware vorm. De zwaarste schade is zichtbaar als een kind een groeiachterstand heeft én afwijkende gezichtskenmerken én neurologische beschadigingen. In dat geval is er sprake van het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS). Meer informatie hierover kun je vinden op www.fasstichting.nl.

Bronnen: www.alhocolenzwangerschap.nl en www.medicinfo.nl